Door: Wim Reubsaet,  datum 18 januari 2015
Vliegshow in Voerendaal

Van zondag 8 oktober tot en met zondag 15 oktober 1933 werd er op het plateau van Voerendaal een heuse vliegshow gehouden. Het was een promotiestunt van onze toenmalige burgemeester Jo Dautzenberg die vond dat het beoogde vliegveld voor Zuid-Limburg in Voerendaal moest komen.
Grofweg waren er drie gebieden die in aanmerking kwamen. Het ging met name om de grote van het terrein, maar ook om de al bestaande infrastructuur en niet onbelangrijk, een veilige aanvliegroute. Burgemeester Dautzenberg kreeg het voor elkaar om ter promotie een echte vliegshow te organiseren.

Men had de K.L.M. (nadat deze het beoogde terrein hadden goedgekeurd) bereid gevonden om twee toestellen naar Voerendaal te sturen. Een Fokker F VIIa en een Fokker F VIII. Mensen konden tegen betaling van 5 gulden met deze toestellen een korte rondvlucht van 15 minuten maken.
  
Links de Fokker F VII en rechts het interieur van dit toestel.

  
Links de Fokker F VIII en rechts het interieur van dit toestel.


Ook de nationale Luchtvaart School (N.L.S.) was van de partij. Mensen die serieus interesse hadden om te leren vliegen, konden een vlucht maken in een lesvliegtuig.
Verder was van de partij AVON N.V. in oprichting die het kunstvliegen en sport- privť- en zakenvliegtuigen toonde. Rechts enkele toestellen van de Britse Haviland Aircraft Company met toestellen zoals Tiger Moth, Gipsy Moth en Dragon.
Ook was er een demonstratie met een vliegtuig zonder motor, een voor die tijd ongekend fenomeen. Een vliegtuig dat een ander motorloos vliegtuig op sleeptouw nam waarna het motorloze vliegtuig zelfstandig door het luchtruim enkele rondjes vloog.


Bekijk een filmpje uit 1934 van een (gedeeltelijke) zweefvlucht van Joan Meakin
(let op de swastika op de staart van het trekkende vliegtuig)


Saillant detail, Joan Makin had haar opleiding als zweefvlieger in Duitsland gehad en de demonstratie op het bovenstaande filmpje werd met hulp van Duitse vliegeniers gegeven. Hieruit bleek dat de Duitsers heel veel kennis hadden over verniewingen in aviation, terwijl na het beŽindigen van de eerste Wereldoorlog was bepaald dat Duitsland geen eigen vliegtuigindustrie en geen luchtmacht mocht hebben. De Duitsers omzeilde deze regel door in met name Rusland een operationele vliegtuigfabriek te hebben waar vele toestellen werden gebouwd. Duitsland wist toen al dat een oorlog en zeker een "Blitzkrieg" alleen was te winnen via de lucht. Zoals we nu weten had Duitsland vlak voor het uitbreken van de 2e wereldoorlog de sterkste en uitgebreidste luchtmacht ter wereld.

Ondanks de voortreffelijk geslaagde vliegshow kwam Voerendaal niet in aanmerking voor het vliegveld waar Zuid-Limburg blijkbaar behoefte aan had.
In Valkenburg waren er enkele problemen met het terrein, dit moest worden geŽgaliseerd over enkele honderden vierkante meters. Dit kon wel gebeuren door goedkope arbeidskrachten in te zetten (vanwege de grote werkloosheid in die tijd), maar daar kwam bij dat de ondergrond niet stabiel werd geacht vanwege ondergrondse gangen die konden verzakken.
Het terrein bij Voerendaal was wel geschikt, maar de infrastructuur was niet zo geweldig. Bij Ulestraten kon men een vliegveld aanleggen vlak langs de provinciale weg van Beek naar Maastricht. Verder was het terrein veel groter waardoor uitbreiding in de toekomst mogelijk was.

Vliegveld Beek in de jaren vijftig

Zoals we nu weten is Ulestraten de gemeente waar het vliegveld is aangelegd. In die tijd mooi meegenomen met de simpele en betrekkelijk stille propellervliegtuigen. Nu denkt men daar in Meerssen en Geverik anders over, nu er dagelijks zware straalvliegtuigen af en aanvliegen over het eens zo rustige dorp.
Men kan stellen dat Voerendaal, ondanks de goede bedoelingen van onze toenmalige burgervader, de dans is ontsprongen.


Reageer

Reactie van: Yvon Smeets: 12-06-2015
    Even een reactie tav "luchtvaartpropagandaweek" .8 tot en met 15 okt 1933.
    Op zolder vind ik zojuist de reclameposter om deze week te propageren. Een beetje versleten maar zeer goed leesbaar.
    Mijn moeder (momenteel 98 jaar) woonde naast dit terrein en mocht als 12 jarige gratis mee met een vlucht aangezien "de directeur?" en sommige piloten wel eens in haar huis bivakkeerden.
    (De hierboven bedoelde poster vindt u in de rechterkolom. (red.))
    Reageer


Reactie van: Ed Cremers: 24-08-2015
    Ook mijn opa Hub Cremers (de bakker) was van de partij.
    De bijgevoegde foto hing vroeger bij mijn grootouders aan de muur van de "gooi kamer"
    Mijn opa staat er 2e van rechts met de notabelen van het dorp.

    Groet, Ed Cremers   Reageer





Het artikel in het Limburgs Dagblad

Het Limburgs Dgablad wijde er destijds een uitgebreid artikel aan.


Klik op het artikel om het te openen.

De reclameposter


Deze poster lag jarenlang op zolder bij de nu 98 jarige mevrouw Smeets. Als 12 jarige kan ze zich herinneren dat ze af en toe gratis mee mocht vliegen omdat de directeur en enkele piloten regelmatig bij hun thuis bivakeerden.
Uit haar verhaal en haar leeftijf kunnen we concluderen dat voor de bedoelde vliegshow er al sprake was van een vliegveld dat er toch enkele jaren is geweest.
Met dank aan haar dochter Yvon Smeets, die de poster beschikbaar stelt.

The Haviland Aircraft Company


The Tiger Moth


The Gipsy moth


The Dragon

Deze toestellen vlogen destijds op de vliegshow in Voerendaal.



klik op de foto voor een vergroting
De notabelen van Voerendaal. In het midden Burgemeester Dautzenberg, 2e van rechts bakker Hub Cremers.