Door: Wim Reubsaet,  datum 24 september 2014
De limonadefabriek van Leo Moulen

Iedere (oud)Voerendaler heeft wel eens van hem gehoord, Jan Jozef Leonard Moulen oftewel Leo Moulen. Een boerenzoon met een zakelijk instinct.


Leo werd op 4 oktober 1882 te Voerendaal geboren als zoon van Lambertus Moulen en Maria Josepha Haembeukers. Hij kwam uit een groot gezin wat in die tijd niet ongewoon was. Zijn vader was een problematische man, hij kon niet van de fles afblijven en daarnaast had hij ook nog een gok-probleem. Het had niet veel gescheeld of Lambertus had zijn zoon Leo verkocht om zijn schuldenaren te kunnen betalen. (bron: Jacqueline Moulen)
in 1907, Leo is dan 24 jaar oud, start hij met het maken van limonade en brengt dit aan de man. Koolzuurhoudende vruchtenlimonade die hij met de hondekar verkocht langs de deur. Hij had veel klanten, zeker onder de mijnwerkersgezinnen. Hij verkocht daarom zijn limonade dan ook onder de merknaam "Glück auf Perle".
Inmiddels is Leo gehuwd met Maria Hubertina Coenen en ze krijgen 10 kinderen.
Het gaat Leo goed en in 1920 wordt hij de trotse bezitter van de eerste automobiel in Voerendaal. Een kennis van Leo immigreert naar de Verenigde Staten en stuurt Leo een brief waarin hij melding maakt van de opkomst van een limonadefabriek die onder het merk Coca-Cola goed verkoopt. De limonade is in speciale flesjes verkrijgbaar vermeldt hij er nog bij. Leo heeft op de een of andere manier het gevoel dat hij hier iets mee moet en in 1922 neemt hij de trein naar Den Haag om daar de merknaam Noca-Nola te registreren. Onder deze merknaam produceert hij nu zijn limonade in de speciale flesjes met de merknaam Noca-Nola en een gespierde man in een driehoek, een logo dat hij altijd heeft gevoerd en dat ook boven de deur van zijn woning in glas-in-lood is aangebracht. Daarbij ook nog trots zijn naam vermeld, L. Moulen. Zijn limonade lijkt in niets op het drankje van Coca-Cola.

Het gaat Leo voor de wind, inmiddels is het 1925 en zijn bedrijf is gegroeid. Hij is de rijkste man van het dorp en bezit 6 auto's en een heuse telefoon met het nummer 15.
In 1928 komt Coca-Cola naar Nederland en in 1930 openen ze het eerste distributiecentrum voor de verkoop in ons land. Er is echter een probleem, Coca-Cola mag niet verkopen in een straal van 50 km rond het dorp Voerendaal (dit is geheel zuid- en midden-Limburg tot aan Helden-Panningen).
De mijnindustrie heeft ervoor gezorgd dat Leo hier ongeveer 50.000 klanten heeft en juist in de radius van die 50 km bevindt zich de mijnindustrie. In 1936 provoceert Leo de Coca-Cola company door een kopie van het bekende colaflesje met daarop de merknaam Noca-Nola op de markt te brengen. Het jaar daarop koopt Coca-Cola van Leo de merknaam voor 10.000 gulden en stelt als voorwaarden dat Leo Moulen geen producten onder de merknaam Noca-Nola in het bekende flesje op de markt zal brengen op straffe van een boete van 500 gulden per overtreding.

Leo blijft natuurlijk produceren maar nu onder de merknaam KOMOL. Het logo van de stoere bink met spierballen blijft hij gebruiken, daarnaast krijgt hij de licentie om Coca-Cola producten in de regio te verkopen.
Kort daarop in hetzelfde jaar 1937 breekt er brand uit en legt zijn fabriek en de woning in de as. Leo presteert het om binnen zes weken de productie weer op gang te brengen. Helaas maar voor korte duur. In 1940 wordt zijn fabriek grotendeels verwoest en de Bezetters nemen zijn Koolzuurproductieinstallatie en zijn bedrijfsauto's in beslag.

Leo herstelt na de oorlog van deze tegenslag en start zijn fabriek weer op. Helaas komt er in de vijftiger jaren een concurrent bij.
Herman Schiffers, een voormalig medewerker van Leo start zijn eigen fabriekje op de Heksenberg in Heerlen en sticht later de limonadefabriek Herschi in Hoensbroek.
Naast deze concurrent die toch wel veel van zijn klandizie overneemt, heeft hij ook nog de pech dat in de zestiger jaren de mijnen gaan sluiten en verliest hij in een klap de grootste afnemers. In 1966 overlijdt Leo Moulen 84 jaar oud. Zijn zonen zetten het bedrijf voort maar blijken niet in staat om het bedrijf weer te laten opbloeien. De concurrentie wordt nog groter als Herschi in 1988 wordt verkocht aan Hero die zijn producten via de supermarkten gaat verkopen. Het venten langs de deur levert niet veel meer op. Ook gaat biergigant Heineken in 1990 een deal aan met vele sportkantines in de regio waardoor nog meer afnemers wegvallen.
In 2001 valt het doek voor de limonadefabriek KOMOL. Het pand staat er nog altijd en ook prijkt trots tegen de zijkant de merknaam KOMOL.
Ook de spierbundel boven de voordeur is er nog. Stille getuigen van een eens bloeiende limonadefabriek die het durfde op te nemen tegen de Coca-Cola Company.

Reageer

    Reactie van: Monique Smeets-Thomas uit Geulle: 22-10-2018
    Onze zoon van 10 heeft achter onze tuin in het bos (Geulle) een glazen flesje gevonden met opschrift:
    Leo Moulen
    Limonade gazeuse
    Inhoud 0,25 liter
    Voerendaal
    Op de achterkant van het flesje staat het mannetje-logo en daaronder KOMOL

    Het flesje heeft een verroeste beugel, maar dop zit er niet bij.
    Uit welk jaar zou dit flesje zijn?

    Interessant verhaal wat ik hier vond op het internet.

    Groetjes Monique
    Reageer


    Reactie van: Wies en Gerrit uit Nuth: 31-5-2018
    Hallo,

    Ik heb vandaag een limonade-beugelfles gevonden uit 1939 van Leo Moulen, 0.26 l.
    Gevonden in Nuth.   Reageer


    Reactie van: Brigitte de Vries: 6-11-2016
    Sinds februari dit jaar woon ik in een nieuwbouwwoning aan het Laurentiusplein in Voerendaal. In de tuin heb ik bij het omspitten van de grond een dop van een beugelfles gevonden waarop de naam Leo Moulen duidelijk leesbaar is. Interessant om te lezen waar die dop vandaan komt. Ik heb nog een dop gevonden maar is niet meer leesbaar. Maar leuk om die dop te hebben ook al kom ik niet uit Voerendaal.   Reageer



    Reactie van: Frank Richter: 10-10-2018
    Vandaag ook toevallig twee beugeldoppen gevonden in het veld in Borgharen
    Gr Frank Richter



    Reactie van: Ralf Robberts: 13-2-2016
    Hallo, ik ben zeer onder de indruk van het geweldige verhaal van Komol uit Voerendaal.
    Ik verzamel zelf oude verpakkingen, blikjes en flesjes uit de jaren dertig tot zestig.
    Ik heb laatst een oud flesje Komol vruchten limonade op marktplaats gekocht.
    Weet u misschien hoe oud dit is, heeft u misschien contact met iemand van de familie Moulen?
    Groetjes, Ralf Robberts   Reageer




    Reactie van: redactie Voerendaal Vertelt: 13-2-2016
    Beste Ralf,
    Jacqueline Moulen is een nazaat van de Komol fabrikant Leo Moulen. Misschien weet zij iets meer over de foto's. Je vindt haar op haar Facebookpagina.



    Reactie van: Pierre Schrijen: 23-9-2015
    Van mijn moeder heb ik het volgende verhaal gehoord:
    Leo Moulen werkte aan het einde van de negentiende eeuw als boerenknecht in Aken. In Aken waren in die tijd enkele bedrijven die vanwege het gezonde bronwater een soort limonade maakte dat ze "Pils" noemden omdat het helder was. Voorheen waren bier en andere dranken troebel en omdat helder bier in Pilsen was uitgevonden noemde men alle dranken die helder waren "Pils", zoals ook in Aken. Als Leo Moulen in het weekend naar Voerendaal terugkwam nam hij enkele flessen van die drank mee naar huis. Op den duur nam hij steeds grotere hoeveelheden mee, tot dat hij op het idee kwam om zelf deze drank in Voerendaal te gaan produceren. Hij liet een eigen bron op zijn terrein aanleggen waarop hij geweldig trots was, en dat ook steeds op zijn etiketten vermelde. Zelf heb ik heel veel zaken met De heer Moulen gedaan, onder andere omdat ik jarenlang flessenetiketten heb gedrukt voor zijn diverse limonades. Ik heb hem dus heel goed gekend en ik zal in de toekomst nog enkele interessante verhalen over hem vertellen.

    Vriendelijke groet, Pierre Schrijen   Reageer




    Reactie van: Jo ?: 24-9-2015
    Beste Pierre,
    Mooi verhaal. Wacht met spanning het vervolg af.

    Groetjes, Jo   Reageer



Werkgever Leo Moulen

13 of 14 jaar was ik toen ik terugkwam van de Kunderberg. Het was zomervakantie en ik en een vriend hadden in en om de oude mergelgroeves gespeeld en waren op weg naar huis voor het middageten. We liepen de Kunderbergstraat af en gingen via de Heerlerweg naar de Kundergats toen we langs de limonadefabriek van Moulen kwamen. De poort stond wagenwijd open en er was grote bedrijvigheid. Voor op straat stonden twee grote containers van Van Gend & Loos, vol met nieuwe limondaflessen, beugelflesssen, die Moulen had besteld en die dus de fabriek in moesten. Een van de medewerkers sprak ons aan en vroeg of we zin hadden om mee te helpen. Tja, zin had ik wel maar ik moest naar huis. Ik beloofde echter dat ik na het eten terug zou komen. Met de hand werden duizenden flessen uitgeladen en in kratten gezet en op een kar de fabriek in gereden waar de flessen weer werden opgeslagen. Het was dagen werk maar uiteindelijk was de klus geklaard.

De oude limonadefabriek van Leo Moulen in 2014

Tijdens dat sjouwen met die flessen waren we al meerdere keren tot achterdoor in de fabriek geweest en hadden daar al het een en ander gezien van de bedrijvigheid in de fabriek. Natuurlijk hadden we het uitladen van die flessen niet voor niks gedaan en we konden na afloop bij Mijnheer Leo persoonlijk de hand op houden om ons wel verdiende loon te ontvangen. Moulen was blijkbaar blij met wat vakantiehulp en vroeg ons of we niet nog meer wilde verdienen, er was werk genoeg. Nou daar zeiden we niet nee tegen, zeker niet nadat we hadden gemerkt dat Leo goed betaalde voor het geleverde werk.

Ik kwam aan de spoelmachine te staan. Alle statiegeldflesjes met en zonder etiket moesten met kokend heet water worden gespoeld voordat ze weer opnieuw werden gevuld. Er stond een grote bak met water waarin alle etiketflesjes lagen te weken. met de hand werden de etiketten van de flesjes afgehaald en daarna op de kop in de spoelmachine geplaatst. Een grote langzaam ronddraaiende dichte trommel. Een man plaatste de flesje erin en de ander haalde ze er weer uit. Zo ging dat uren aan een stuk met alleen in de middag even pauze om de boterham te eten. Het was zomersweer en daarnaast nog die hitte van de spoelmachine, dus je verloor veel vocht, maar in een limonadefabriek was dat natuurlijk geen probleem. Regelmatig pakte je dan een flesje limonade of Cola of Zeven-up en dronk dat in een teug leeg.

Op vrijdag kregen we loon en dus aan het einde van de sjieg naar Mijnheer Leo.
Hij zat daar achter zijn bureau, een oude vriendelijke man en hij vroeg steevast; "en jong wie veul has se gedronke?" Tja, dat hield je natuurlijk niet bij en je gokte maar een beetje. Dat trok hij dan van het loon af en hij betaalde je netjes in contanten.
Hoelang ik daar heb gewerkt weet ik niet meer, misschien drie of vier weken. Het was mijn eerste werkervaring en mijn eerste zelfverdiende centjes waarover ik apetrots was.


Leo en zijn kinderen in de grote Amerikaanse auto uit 1926

Mijnheer Leo reed in een grote Amerikaanse zwarte slee door het dorp, dat deed hij tot op hoge leeftijd. Het verhaal gaat echter dat hij op zeker moment de controle over die grote auto kwijt was en brokken maakte. Hij schampte langs geparkeerde auto's en kwam ook wel eens op de linker weghelft zodat de tegenliggers hem maar nauwelijks konden ontwijken. Die gevaarlijke situatie kon niet duren en hij moest zijn rijbewijs inleveren. Om zich toch nog te kunnen verplaatsen kocht hij een Daf 33 die begrenst was op 25 km/u. van een grote Amerikaaanse Chevrolet naar een oer-Hollands autootje, dat qua grote bijna in de kofferbak van die Chevrolet paste. Leo Moulen heeft dit blijkbaar nooit als een afgang gezien want hij tufte in zijn Dafje rustig verder door ons Voerendaalse dorp.