Puthermolen


Voerendaal kende in het verleden veel molens. De meest bekende molen is de molen in Ubachsberg een "echte" molen met wieken. Maar er waren ook enkele molens die elektrisch werden aangedreven zoals de molen op de hoek Bergseweg/Kunderkampstraat. Vroeger stond er nog een watermolen op de plek achter de Aldi, de molen van Lipperts, die naast het malen van graan zich ook bezig hield met verkoop van zaad voor kippen, duiven, zangvogels en ander pluimvee. Ook de molen van Lipperts werd vaak elektrisch aangedreven omdat de waterstroom met name in de zomermaanden te gering was om de molen in beweging te krijgen.
De meest tot de verbeelding sprekende molen was de Puthermolen, een watermolen die aangedreven werd door water dat uit een buffer kwam, de zogenaamde molenvijver. Een vergelijkbare (werkende) watermolen zien we ook in Landgraaf bij kasteel Strijthagen. De Puthermolen was een onderdeel van het complex van kasteel Puth. Naast het kasteel, de 17e eeuwse woning, en de kasteelhoeve was er dus ook een watermolen. De molen werd door de grafelijke familie Zu Stolberg-Stolberg die op het kasteel woonde, verpacht aan de molenaar.
Van 1906 tot 1941 was Jac Klinkenberg (zie foto) de molenaar van de Puthermolen.

Tot eind zestig, begin zeventiger jaren van de vorige eeuw waren de restanten van molen nog zichtbaar boven de bomenkruinen van het bos dat daar na het verlaten van de molen is ontstaan.
De molenvijver is er nog, maar ligt er troosteloos bij. Van het gebouw liggen er nog enkele met mos begroeide bakstenen in een geul die mogelijk de oude bedding is van de molenbeek. Een uit hardsteen gemaakte steun voor het molenrad staat nog fier rechtop als een monument, de ander ligt er tegenover naast de vele bakstenen.

Een stukje Voerendaalse historie dat is verdwenen, een voorbeeld hoe het niet moet. Toch kunnen we de herinnering aan deze molen levend houden door het terrein toegankelijk te maken en de resten te consolideren, de molenvijver op te knappen, de loop van de molenbeek te herstellen en het gebied te ontsluiten voor wandelaars. De oevers van de molenvijver kunnen worden hersteld en rondom de vijver kan een wandelpad worden aangelegd.


Als een troosteloos monument staat deze hardstenen as-steun van het molenrad fier rechtop tussen de struiken. Aan zijn voet een greppel met daarin talloze met mosbegroeide bakstenen.

Op een moeilijk begaanbaar terrein liggen daar de overblijfselen van wat eens een watermolen was.
De situatie rond de Puthermolen volgens een kaart uit 1842,
"Verkend en in het net getekend door J.A. Bester 1e Luitenant bij den Generale Staf".






Foto's


De troosteloze ruļne van de Puthermolen tussen de boomkruinen.


Met paard en wagen werden de zakken meel afgevoerd.


De molen achter de knotwilgen die langs de molenvijver staan


Vier jongemannen, links Frans Klinkenberg, zoon van de molenaar.